Samen een huis kopen is een fantastische mijlpaal, maar op de huidige krappe woningmarkt ook een enorme financiële stap. Met de gemiddelde huizenprijzen in Amsterdam die inmiddels ruim boven de € 550.000 liggen, zijn de belangen groot. Als je samenwoont zonder te trouwen, moet je de onderlinge afspraken goed dichttimmeren. Je hebt dan twee smaakjes: een samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap.
Wat zijn de cruciale verschillen in 2026, en welke optie past het beste bij jullie situatie?
Wat is een samenlevingscontract?
In een samenlevingscontract leg je bij de notaris puur de zakelijke en financiële afspraken vast die horen bij het samenwonen. Je kunt dit contract volledig op maat laten inrichten. Denk aan afspraken over:
- Wie welk deel van de hypotheek en de vaste lasten betaalt (bijvoorbeeld naar rato van inkomen).
- Hoe de overwaarde wordt verdeeld als jullie het huis ooit verkopen.
- Wat er met de inboedel en de woning gebeurt als jullie uit elkaar gaan.
Grootste voordeel: Het is ontzettend flexibel. Je bepaalt zelf de regels en kunt het contract op elk moment aanpassen of opzeggen zonder tussenkomst van een rechter.
Lees ook: Samen een huis kopen, is een samenlevingscontract nodig?
Samenwonen zonder samenlevingscontract, kan dat?
Ja, dat kan, maar het is bij de aankoop van een huis riskant. Zonder contract blijft alles wat je vóór de relatie had strikt privé. Dat klinkt eerlijk, maar als één van jullie meer eigen geld inbrengt voor de verbouwing of de aankoop, staat daar zwart-op-wit niets tegenover. Bovendien eisen de meeste hypotheekverstrekkers in 2026 verplicht een notarieel samenlevingscontract als je samen een hypotheek afsluit.
Wat is geregistreerd partnerschap?
Een geregistreerd partnerschap gaat een flinke stap verder: dit is een officiële, wettelijke verbintenis die nagenoeg gelijkstaat aan het huwelijk. Je regelt hiermee niet alleen de financiën rondom het huis, maar krijgt automatisch een pakket aan wettelijke rechten en plichten:
- Automatisch erfrecht: Overlijdt een van de partners? Dan erft de ander automatisch het huis (en de resterende hypotheek), zonder dat je hiervoor een testament hoeft op te stellen.
- Automatisch gezag: Krijgen jullie kinderen? Dan hebben beide partners direct vanaf de geboorte het ouderlijk gezag.
- Alimentatie & pensioen: Je bouwt automatisch rechten op voor elkaars pensioen en bent verplicht voor elkaar te zorgen (ook na een eventuele scheiding via partneralimentatie).
In 2026 is het nog steeds zo dat geregistreerd partnerschap vergelijkbare voordelen biedt als trouwen. Zeker als je een huis koopt, kan dit een interessante optie zijn, omdat je automatisch elkaars erfgenaam bent. Dit betekent dat je bij overlijden van je partner zonder verdere formaliteiten het huis kunt erven.
De verschillen in één oogopslag
| Onderwerp | Samenwonen zonder contract | Samenlevingscontract (via notaris) | Geregistreerd partnerschap (wet) |
| Fiscaal partnerschap | Nee (tenzij gemeenschappelijk huis) | Ja | Ja |
| Huis & Schulden | Privé, tenzij samen gekocht. | Je spreekt zelf de verdeling af. | Automatisch gezamenlijk (tenzij je voorwaarden maakt). |
| Kinderen | Alleen moeder heeft gezag; vader/partner moet erkennen. | Alleen moeder heeft gezag; partner krijgt gezag na erkenning. | Beide ouders hebben direct gezamenlijk gezag. |
| Overlijden | Partner erft niets; huis gaat naar jouw familie. | Partner erft alleen als er een verblijvingsbeding/testament is. | Partner erft automatisch het huis en bezittingen. |
| Uit elkaar gaan | Zelf spullen verdelen, contractvrij. | Volgens de afspraken in het contract. | Moet via de advocaat/rechter (of ambtenaar als er geen minderjarige kinderen zijn). |
| Pensioen | Geen recht op elkaars pensioen. | Kan worden aangemeld voor partnerpensioen. | Automatisch recht op nabestaanden- en partnerpensioen. |
Nadelen geregistreerd partnerschap en samenlevingscontract
Een samenlevingscontract geeft je veel vrijheid, maar regelt niets automatisch buiten de deur. Zonder aanvullend testament erft je partner bijvoorbeeld nog steeds niet jouw vermogen.
Een geregistreerd partnerschap regelt wel alles in één klap, maar is direct heel bindend. Sinds de wetgeving rondom de beperkte gemeenschap van goederen vallen alle bezittingen en schulden die je hébt opgebouwd tijdens het partnerschap in de gezamenlijke pot. Heb je een eigen onderneming of wil je het vermogen strikt gescheiden houden? Dan moet je alsnog naar de notaris om partnerschapsvoorwaarden op te stellen.
Lees ook: Scheiden en hypotheek: belangrijke overwegingen en informatie
De keuze tussen een samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap hangt niet alleen af van wat jullie nu willen, maar ook van je toekomstplannen. Ga je bijvoorbeeld voor een groot gezin? Dan kan het juridisch handiger zijn om voor een geregistreerd partnerschap te kiezen. Heb je juist behoefte aan flexibiliteit, dan is een samenlevingscontract aantrekkelijker.
Laat doorkoen je helpen bij de keuze tussen een samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap!
Welke vorm het beste werkt, hangt volledig af van jullie toekomstplannen:
- Kiezen jullie voor flexibiliteit, hebben jullie geen kinderwens en willen jullie puur de financiën rondom de nieuwe woning goed regelen? Dan is een samenlevingscontract de meest logische (en voordeligere) stap.
- Staat er gezinsuitbreiding op de planning, willen jullie maximale zekerheid bij overlijden en willen jullie dat alles direct wettelijk geregeld is zonder extra testamenten? Dan is het geregistreerd partnerschap de beste match.
Met de huidige dynamische hypotheekrente (die medio 2026 rond de 3,9% schommelt) en de hoge vierkantemeterprijzen in Amsterdam, is financieel maatwerk onmisbaar. Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen achteraf.
Benieuwd wat deze keuzes betekenen voor jullie maximale hypotheek en maandlasten? Plan een vrijblijvend gesprek met een adviseur van doorKoen en we rekenen het helder voor je uit.
